بیماری پوستی زونا: درمان، علت و علائم

16

زونا، جوش‌های پوستی دردناک ناشی از همان ویروسی است که باعث ایجاد آبله‌مرغان می‌شود. بعد از ابتلای شما به آبله‌مرغان، این ویروس در بافت عصبی شما باقی می‌ماند و می‌تواند در مراحل بعدی زندگی منجر به ایجاد زونا شود. زونا معمولاً به‌صورت نواری در ناحیه کوچکی ازیک‌طرف صورت یا بدن ظاهر می‌شود. زونا در افراد مسن و افرادی که به دلیل استرس، جراحت،‌ مصرف داروهای خاص یا دلایل دیگر دارای سیستم ایمنی ضعیف هستند، شایع‌تر است. بسیاری از افرادی که به بیماری زونا مبتلا می‌شوند، بهبود خواهند یافت و مجدداً به آن مبتلا نمی‌شوند. اما زونا ممکن است بیش از یک‌بار انسان را مبتلا سازد.

شما می‌توانید تشخیص کارشناسانه زونا و مراقبت‌های مربوط به آن را به ما بسپارید. ما شمارا در مسیر صحیح، حمایت و راهنمایی کرده و در دستیابی به بهترین نتایج ممکن، الهام‌بخش شما و خانواده‌تان خواهیم بود.

علت‌ها و دلایل ایجاد زونا


زونا زمانی رخ می‌دهد که ویروس آبله‌مرغان مجدداً در بدن شما فعال می‌شود. پس از بهبودی از آبله‌مرغان، ویروس در ریشه‌های عصبی شما "به خواب می‌رود" (خفته می‌ماند).

در برخی افراد، ویروس برای همیشه خفته باقی می‌ماند. در برخی دیگر، با ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن به‌واسطه بیماری، استرس، و یا پیری، ویروس در بدن بیدار می‌شود. ‌
برخی از داروها ممکن است باعث بیداری ویروس و ایجاد زونا شوند. دلیل این رویداد مشخص نیست. اما ویروس پس از فعال‌سازی مجدد،‌ تنها موجب زونا می‌شود، نه آبله.
شما نمی‌توانید زونا را از شخص مبتلا دریافت کنید. اما این احتمال ضعیف وجود دارد که فرد مبتلابه زونا ویروس را به فرد دیگری که قبلاً به آبله‌مرغان مبتلا نشده و واکسن آبله‌مرغان را هم دریافت نکرده است، انتقال دهد.  

چه کسانی به زونا مبتلا می‌شوند؟


هر فردی که تابه‌حال به آبله‌مرغان دچار شده باشد، می‌تواند به زونا مبتلا شود. درصورتی‌که سن شما بیشتر از ۵۰ سال باشد، یا دارای سیستم ایمنی ضعیف باشید، شانس ابتلای شما به زونا بیشتر است.

یک واکسن زونا برای بزرگ‌سالان وجود دارد. این واکسن شانس ابتلا به زونا را کاهش داده و از بروز درد طولانی‌مدتی که می‌تواند بعد از زونا رخ دهد، پیشگیری می‌کند. در صورت ابتلا به زونا، تزریق واکسن احتمال کاهش درد و بهبود سریع‌تر زونا را بالا می‌برد.

علائم و نشانه‌ها


معمولا علائم زونا مرحله‌به‌مرحله بروز پیدا می‌کند. در ابتدا شما ممکن است سردرد یا حساسیت به نور را تجربه کنید. همچنین ممکن است علائم آنفولانزا را داشته باشید، اما تب از علائم این عارضه نیست.

زونا با درد، سوزش و یا حساسیت شدید در یک ناحیه از پوست و به‌طورمعمول در یک‌طرف بدن آغاز می‌شود. به نظر می‌رسد که شایع‌ترین محل برای زوستر بر روی بالاتنه یا باسن باشد، اگرچه بر روی پاها، صورت و یا بازوها نیز یافت می‌شود.
پس از چند روز، جوش‌های پوستی ظاهرخواهد شد و به تاول‌هایی شبیه آبله‌مرغان تبدیل خواهد شد.
شما همچنین ممکن است سردرد، تب، دردهای عصبی و احساس سرگیجه و یا ضعف را تجربه کنید. یا ممکن است درد یا جوش‌هایی در ناحیه صورت، تغییر در بینایی، تغییراتی در قوه تفکر، یا یک جوش گسترش‌یافته را احساس کنید.
وجود یک جای جوش یا تاول بر روی صورت شما، به‌ویژه در نزدیکی یک‌چشم و یا بر روی نوک بینی شما، می‌تواند هشداری برای مشکلات چشمی باشد.
حتی پس از پوسته‌شدن تاول و افتادن آن ممکن است درد که گاها شدید استف برای چند هفته یا حتی چند ماه ادامه یابد.

عوارض زونا


به تأخیر انداختن و یا عدم درمان پزشکی زونا ممکن است خطر ابتلا به عوارض را افزایش دهد. عوارض زونا عبارت‌اند از:

  • نورالژی پس از زونا، عبارت است از دردی که ظرف ۱ ماه بهبود نمی‌یابد. این درد ممکن است برای ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از بهبود زونا نیز ادامه یابد. این عارضه در افراد ۵۰ ساله و بالاتر و در افرادی که سیستم ایمنی آن‌ها به دلیل بیماری دیگری مانند دیابت یا عفونت اچ آی وی ضعیف است، شایع‌تر می‌باشد.
  • گسترش زونا، که عبارت است از یک جوش تاولی که در بخش بزرگی از بدن گسترش می‌یابد و می‌تواند قلب، ریه‌ها، کبد، پانکراس، مفاصل و دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار دهد. عفونت ممکن است به اعصاب کنترل‌کننده حرکت بدن نیز گسترش یابد که می‌تواند موجب ضعف موقت شود.
  • عوارض عصب جمجمه. اگر زونا بر اعصاب نشأت‌گرفته از مغز (اعصاب جمجمه) تأثیر بگذارد، عوارض ممکن است شامل موارد زیر باشد:‌
  • التهاب، درد، و از دست دادن حس در یک یا هر دو چشم.
  • درد شدید گوش، جوش در اطراف گوش، دهان، صورت، گردن، و پوست سر، و فقدان حرکت در اعصاب صورت (سندرم رامسی هانت).
  • التهاب ، و انسداد احتمالی عروق خونی، که ممکن است منجر به سکته شود.
  • عفونت باکتریایی تاول.
    ضعف عضلانی در ناحیه مبتلای پوست قبل، در طول و یا پس از زونا.

تشخیص زونا


معاینات و آزمایش‌ها

پزشکان معمولاً با دیدن ناحیه زخم در سمت راست یا چپ بدن شما، قادر به تشخیص زونا هستند. اگر تشخیص زونا واضح نباشد، پزشک شما ممکن است تست‌های آزمایشگاهی، به‌طورمعمول تست تب‌خال، بر روی سلول‌های گرفته‌شده از تاول را برای شما تجویز کند.
چنانچه دلیلی دال بر وجود زونا در دست باشد، پزشک شما پیش از شروع درمان با داروهای ضدویروس، حتماً آزمایشات لازم را انجام خواهد داد. درمان زودهنگام می‌تواند به کوتاه شدن دوره بیماری و پیشگیری از عوارضی چون نورالژی پس از زونا کمک کند.

درمان زونا


هیچ درمان قطعی برای زونا وجود دارد، اما درمان زونا ممکن است دوره بیماری را کوتاه کرده و از بروز عوارض پیشگیری نماید. گزینه‌های درمانی عبارت‌اند از:

  • داروهای ضدویروسی برای کاهش درد و طول مدت زونا.
  • داروهای مسکن، داروهای ضدافسردگی، و کرم‌های موضعی برای تسکین درد طولانی‌مدت.

درمان اولیه

به‌محض تشخیص زونا، پزشک شما احتمالاً درمان با داروهای ضدویروسی را شروع خواهد کرد.
اگر شما مصرف داروها را در ۳ روز نخست مشاهده زخم زونا آغاز کنید، احتمال ابتلای شما به مشکلات بعدی، مانند نورالژی پس از زونا کمتر خواهد بود.
شایع‌ترین درمان‌های زونا عبارت‌اند از:

  • داروهای ضدویروسی، مانند آسیکلوویر، فامسیکلوویر، یا والاسیکلویر، به‌منظور کاهش درد و طول مدت زونا.
  • داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن، برای کمک به کاهش درد در طول حمله زونا. در هنگام مصرف داروها نکات ایمنی را رعایت کنید. تمام دستورالعمل‌های روی دارو را مطالعه و دنبال کنید.
  • آنتی‌بیوتیک‌های موضعی، که برای پیشگیری از عفونت تاول به‌طورمستقیم بر روی پوست استفاده می‌شوند.

برای موارد شدید زونا، برخی از پزشکان ممکن است استفاده از کورتیکواستروئیدها همراه با داروهای ضدویروسی را تجویز کنند. کورتیکواستروئیدها اغلب برای زونا استفاده نمی‌شوند.

درمان خانگی

شما می‌توانید با رعایت نکات زیر مدت‌زمان و درد زونا را کاهش دهید:

  • مراقبت خوب از زخم‌های پوستی.
  • اجتناب از کندن و خاراندن تاول. اگر تاول‌ها دست‌کاری نشوند، به‌طور طبیعی پوسته شده و از بین می‌روند.
  • استفاده از کمپرس سرد و مرطوب چنانچه موجب کاهش درد و ناراحتی می‌شود. لوسیون‌ها، مانند کالامین، می‌توانند بعد از کمپرس مرطوب استفاده شوند.
  • استفاده از آرد ذرت یا جوش‌شیرین برای کمک به خشک شدن زخم و درنتیجه تسریع درروند بهبود زخم.
  • خیس کردن زخم‌ها با آب برای کمک به تمیز کردن پوسته‌ها، کاهش تراوش و تسکین پوست.

درمان درد

درمان کاهش درد ناشی از نورالژی پس از زونا شامل موارد زیر است:

  • داروهای ضدافسردگی، مانند داروی ضدافسردگی تری سیکلیک (به‌عنوان‌مثال، آمی‌تریپتیلین).
  • بی‌حس‌کننده های موضعی که شامل بنزوکائین و لیدوکائین بوده، در فرم‌های بدون نسخه در دسترس بوده و  می‌تواند به‌منظور تسکین درد به‌طور مستقیم بر روی پوست استفاده شود.
  • داروهای ضد تشنج مانند گاباپنتین یا پرگابالین.
  • داروهای مخدر، مانند کدئین.

کرم‌های موضعی حاوی کپسایسین ممکن است تا حدی موجب تسکین درد شوند. همچنین یک پچ پوستی تجویزی با دوز بالا (زوکتا)‌ برای نورالژی پس از زونا وجود دارد. کپسایسین ممکن است در برخی افراد باعث تحریک و یا سوزش پوستی شود و بنابراین باید با احتیاط مصرف شود.