جراحی و ترمیم لب شکری (لب شکافته) و کام شکافته

17

شکاف لب یا شکاف کام یک ناهنجاری مادرزادی است و زمانی رخ می‌دهد که در دوران حاملگی لب یا کام به صورت صحیح شکل نگرفته باشد. در این ناهنجاری لب یا کام یا هر دو جدا شده است. مهم‌ترین مشکلاتی که در اثر لب یا کام شکافته به وجود می‌آید شامل مشکل در خوردن غذا، صحبت کردن، بهداشت دهان، مشکلات دندانی و تعاملات اجتماعی است.

کودکانی که با لب شکری (لب شکافته) یا بیماری‌های دیگر سر و صورت متولد می‌شوند به مراقبت‌های پیچیده و مخصوصی از زمان نوزادی تا زمان جوانی و بزرگسالی نیاز دارند. این مراقبت‌ها وقتی که یک تیم متشکل از متخصصین رشته‌های مختلف، به خانواده برای پیگیری و ادامه برنامه درمانی کمک می‌کند به شکل مطلوب‌تری مدیریت می‌شود.

کلینیک صدف در ارائه مراقبت‌های جامع برای بیمارانی که با لب یا کام شکافته متولد می‌شوند تخصص دارد. تمام پزشکان کلینیک در دوره‌های مربوط به بیماران با لب‌ها و کام شکافته آموزش دیده‌اند.

لب شکری (لب شکافته)


در لب شکری (لب شکافته):

  • ماهیچه، پوست و پوشش لب در حفره شکاف از بین رفته است
  • این بافت‌ها در هر طرف صورت جابجا می‌شوند
  • هم بینی و هم سوراخ بینی کشیده می‌شود که به دلیل فشار ماهیچه هر طرف شکاف به وجود می‌آید.

انواع مختلف لب شکری (شکاف لب)


18

از چپ به راست:

  • شکاف در یک طرف لب (شکاف ناقص یک طرف لب)
  • شکاف در یک طرف لب و بینی (شکاف کامل یک طرف لب)
  • شکاف در دو طرف لب (شکاف دو طرفه ناقص لب)
  • شکاف در دو طرف لب و بینی (شکاف کامل دو طرفه لب)

در شکاف لب، لب بالایی به طور کامل شکل نگرفته است و روی عملکرد لب‌ها تأثیر دارد.

  • اگر شکاف فقط بر لب تأثیر داشته باشد، به آن ناقص یا جزئی گفته می‌شود
  • اگر شکاف بر بینی هم تأثیر داشته باشد به آن کامل می گویند
  • شکاف می‌تواند در یک طرف یا در هر دو طرف لب بالایی به وجود آمده باشد
  • شکافی که بر خط لب اثر گذاشته باد در رشد دندان‌ها اخلال ایجاد می‌کند.

شکاف لب ممکن است از ملایم تا بسیار سخت و شدید باشد. یک شکاف لب ملایم یک شکاف کوچک در قسمت قرمز رنگ لب بالایی است (شکاف ریز لب)

یک مثال برای شکاف لب شدید می‌تواند دو شکاف عریض در لب بالایی باشد که تا بینی کشیده شده است (شکاف دوطرفه کامل لب)

شکاف کام (کام شکافته)


19

در شکاف کام نوزاد با یک شکاف در قسمت بالایی دهان خود (کام) متولد می‌شود.

شکاف کام در صحبت کردن و غذا خوردن اخلال ایجاد می‌کند چون ماهیچه‌های کام به درستی شکل نگرفته‌اند. این ماهیچه برای بستن راه بینی در هنگام غذا خوردن و صحبت کردن مورد نیاز است.

در شکاف زیرمخاطی کام، شکاف کام به وسیله لایه‌ای از یک بافت نازک (مخاط) پوشیده شده است. این لایه باعث می‌شود که شکاف در کام به سختی دیده شود اما مانند شکاف کام باعث اخلال در صحبت کردن می‌شود.

علت شکاف لب و کام چیست؟


20

بیشتر (۶۰%) شکاف‌های لب و کام با هیچ یک از اتفاقاتی که در زمان حاملگی یا بعد از آن رخ می‌دهد ارتباطی ندارد. برخی از استثنائات عبارتند از:

  • قرار گرفتن در معرض داروی فنی توئین (دی لان تین) در زمان حاملگی
  • استعمال دخانیات در زمان حاملگی
  • مصرف مشروبات الکلی، داروهای ضد تشنج یا ویتامین A (اسید رتینوئیک)
  • عوامل ژنتیکی

نشانه‌های ژنتیکی که به دلیل شکاف به وجود می‌آیند


بیش از ۴۰% کودکان که شکاف کام دارند ولی شکاف لب در آنها وجود ندارد از بیماری‌های زیر رنج می‌برند:

  • سندرم وود دِر وان
  • سندرم حذف
  • توالی رابین
  • سندرم استیکلر
  • سندرم تریچر کولینز

تشخیص لب شکری و شکاف کام (کام شکافته)


21

  • در برخی موارد شکاف لب و شکاف کام قبل از تولد نوزاد و به وسیله سونوگرافی مشخص می‌شود.
  • در بیشتر موارد شکاف لب و شکاف کام پس از تولد مشخص می‌شود. شکاف لب در هنگامی که پزشک کودک را معاینه می‌کند قابل مشاهده است
  • شکاف کام کودک که با پوشش دهانی پوشیده شده باشد تا کودک علائم دیگر نظیر اختلال در غدا خوردن را بروز ندهد قابل تشخیص نیست. معمولاً در هنگام شیر خوردن، شیر از بینی کودک خارج می‌شود.
  • آزمایش‌های ژنتیکی

درمان شکاف لب و شکاف کام


ما خیلی سریع درمان را شروع می‌کنیم تا اقدامات جامع صورت گرفته و احتمال نیاز به جراحی تا بزرگ شدن کودک شما کاهش یافته و عقب بیفتد. ما درمان درستی که کودکتان در حال حاضر به آن نیاز دارد را انجام می‌دهیم.

درمان شکاف لب (لب شکری)

نوارپیچی و قالب گیری نازوآلوئولار باعث بهبود نتایج جراحی می‌شود

برای کودکان با شکاف عریض، ما لثه، لب و بینی را با استفاده از یک نوار یا قالب، قبل از عمل جراحی شکاف لب تغییر شکل می‌دهیم.

هدف از قالب‌گیری کوچک کردن شکاف لثه و لب قبل از عمل جراحی شکاف لب کودک است که برای کشش پوست و شکل بینی هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. نتایج بهتر در اولین عمل به معنای عمل‌های جراحی کمتر در دوران کودکی است.

عمل جراحی برای درمان شکاف لب (لب شکری)

عمل جراحی برای اصلاح شکاف لب غالباً در شش ماهگی نوزاد انجام می‌شود. در حین جراحی، پوست، ماهیچه و پوشش لب در محل اصلی خود قرار داده می‌شود. بینی هم در اولین عمل مورد درمان قرار می‌گیرد اما وقتی کودک بزرگ‌تر شد نیاز به یک عمل جراحی جزئی دیگر دارد.

اصلاح شکاف لب دو طرفه

22

مواردی که پوست برای اصلاح لازم دارد موجود است اما نه در محل و شکل صحیح آن. با عمل جراحی پوست، ماهیچه و غضروف در محل اصلی خود قرار داده می‌شود. پس از یک سال لب و بینی در محل اصلی خود قرار گرفته و رشد می‌کند. محل عمل جراحی به شکل خطوط سفید رنگ قابل مشاهده است.

درمان شکاف کام (کام شکافته)

ارزیابی شنوایی و تیوب گوش

23

پشت پرده گوش اغلب کودکان که شکاف کام دارند مایعاتی ایجاد و جمع می‌شود و باعث کاهش شنوایی می‌شود. اگر چنین مشکلی برای کودک شما ایجاد شد، ما توصیه می‌کنیم که لوله کوچک پلاستیکی در پرده گوش او کار بگذارید تا گوش میانی از مایعات تمیز شود. این لوله غالباً همزمان با جراحی اصلاح شکاف کام قرار داده می‌شود.

عمل جراحی شکاف کام

درحین عمل جراحی شکاف کام (کام شکافته)، شکاف بسته می‌شود. ماهیچه‌های کام در قسمت بالای دهان در محل صحیح خود قرار داده شده و روی شکاف را می‌پوشانند.

در صورتی که کودک شما مبتلا به شکاف کام باشد ما او را بین ۹ تا ۱۵ ماهگی تحت عمل جراحی اصلاح شکاف کام قرار می‌دهیم.

رشد گفتار

شکاف کام روی ماهیچه‌هایی که برای صحبت کردن کار می‌کنند تأثیر نامطلوبی دارد. حتی بعد از جراحی شکاف کام کودک شما برای تلفظ صحیح صداها با مشکل روبروست. بعضی از کودکان با شکاف کام به بیماری دچار هستند که اختلال نرمکامی حلقی (VPD) نامیده می‌شود.

  • غالباً گفتار درمانی به کودکان برای بهبود تلفظ صحیح صداها کمک می‌کند.
  • برخی مواقع دستگاهی به نام ابتوراتور که به صورت سفارشی برای بهبود تلفظ ساخته می‌شود، کمک کننده است. این دستگاه شبیه یک نگهدارنده دندان با یک لامپ در پشت آن است.

ما به طور منظم توانایی‌های گفتاری و پیشرفت‌های زبانی کودک شما را بررسی می‌کنیم. ما حتی این کار را قبل از اینکه کودک حرف زدن را شروع کند در ۹ ماهگی شروع می‌کنیم.

درمان‌های دندانی و ارتودنسی

اگر شکاف لثه پیش رفته باشد، می‌تواند روی رشد دندان کودک تأثیر بگذارد. غالباً این کودکان دندان‌های تغییرشکل یافته یا پرتراکم دارند یا در آن قسمت دندان ندارند. اگر شکاف لب بر لثه اثر گذاشته باشد برای مرتب کردن دندان‌ها باید از درمان‌های ارتودنسی یا کام (کام نرم) کمک بگیرید.

در ۱۲ تا ۱۸ سالگی، ارتودنسی نهایی برای مرتب کردن دندان‌ها انجام می‌شود. برای برخی از کودکان جراحی فک هم لازم است.

ما بهترین روش‌های درمانی را برای دندان و ارتودنسی برای دریافت بهترین نتایج به کار می‌گیریم.

پیوند استخوان لثه شکاف‌های بالای فک

یشتر کودکان مبتلا به شکاف لب (لب شکری) یا شکاف کام (کام شکافته)، یک شکاف هم در استخوان بالایی فک که دندان‌ها را نگه می‌دارد، دارند. این استخوان آلوِلوئوس نامیده می‌شود. با عمل جراحی پیوند استخوان لثه یا آلولوئوس شکاف استخوان پر می‌شود. کودک قبل از عمل پیوند استخوان لثه به چندین ماه درمان ارتودنسی جهت آماده شدن برای عمل جراحی نیاز دارد. این عمل زمانی که کودک بین ۶ تا ۹ سال دارد انجام می‌شود.

جراحی بینی برای شکاف‌های بینی

24

کودک که شکاف کام یا لب دارد برای نفس کشیدن با مشکل مواجه است چون بینی او به درستی شکل نگرفته است. انحراف تیغه بینی یک مثال از این مشکلات است. غالباً عمل جراحی برای بهبود بافت‌های تنفسی و ایجاد تقارن در سنین نوجوانی انجام می‌شود.

برخی مواقع عمل جراحی جزئی بینی (رینوپلاستی) در دوران مدرسه مورد توجه قرار می‌گیرد. جراح با شما برای تصمیم گیری در انتخاب بهترین زمان گفتگو می‌کند.

جراحی فک

جراحی فک برای مرتب کردن دندان‌ها در سنین بزرگسالی انجام می‌شود.