درمان آفتاب سوختگی پوست

زمانی که شما بدون آنکه از پوستتان محافظت کنید در معرض تابش خورشید قرار می‌گیرید احتمال آفتاب سوختگی شما بالا می‌رود. به محض آنکه پوستتان قرمز و ملتهب شد بدانید که اثر آفتاب روی پوستتان بسیار زیاد بوده است زیرا معمولا آفتاب سوختگی در درجات اولش علائم زیادی برای آگاه کردن شما ندارد. ماندن طولانی مدت زیر تابش مستقیم آفتاب به شکل بسیار بدی پوستتان را از بین می‌برد. سطح پوست خشک شده و سلول‌های مرده روی آن به چشم می‌خورند. لکه‌های کوچک قرمز رنگ روی پوست پدیدار شده‌اند و محل سوختگی داغ شده است و همه اینها برایتان درد آور است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟


اگر میزان آفتاب‌سوختگی شما خفیف باشد می‌توانید با راهکارهایی که پیشنهاد می‌کنیم، از پس درمان آن در منزل بربیایید اما در صورت مواجهه با علایم زیر باید حتما به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید.

  • تب بالای 39 درجه سانتی‌گراد
  • سوزش بیش از اندازه بدن
  • درد شدید
  • ابتلای بیش از 20 درصد پوست بدن به آفتاب‌سوختگی
  • خشکی بیش از حد دهان
  • تشنگی مداوم
  • کاهش میزان ادرار
  • سرگیجه و احساس خستگی مفرط
  • تهوع و استفراغ
  • ابتلا به تپش قلب یا نفس نفس زدن و آسیب‌دیدن و قرمزی شدید چشم و حساسیت آن به نورآفتاب

عوامل خطرساز مسمومیت با آفتاب


از جمله مواردی که فرد را مستعد مسمومیت با آفتاب می‌کند عبارت‌اند از:

  •  داشتن پوست سفید و موهای قرمز
  •  استفاده از داروهایی نظیر تتراسایکلین، دیورتیک‌های تیازیدی، داروهای سولفا و قرص‌های پیشگیری از بارداری، ضدافسردگی‌ها، آلبینیسم، لوپوس، پورفیری، ویتیلیگو
  •  استفاده از محصولات آرایشی، محلول، عطر یا صابون‌های حاوی متیل کومارین، روغن لیمو، پسورالن، کولتار یا سالیسیلیک‌اسید

عواملی که حساسیت شخص را نسبت به آفتاب‌سوختگی افزایش می‌دهد عبارتند از:

  • درمعرض آفتاب قرار گرفتن در ساعت اوج آفتاب (۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر) خصوصآ در نوزادان و کودکان که نسبت به بزرگسالان پوست حساس‌تری دارند.
  • روشنی پوست، افراد با پوست‌های روشن با احتمال بیشتری نسبت به افراد با پوست تیره‌تر دچار آفتاب‌سوختگی می‌شوند.
  • استفاده از برخی داروها از جمله بعضی از آنتی بیوتیک‌ها و قرص‌های ضدبارداری
  • استفاده از روش‌های برنزه‌کردن

توصیه‌های لازم هنگام آفتاب‌سوختگی کودکان


  • در بچه‌های زیر یک سال، آفتاب‌سوختگی به عنوان یک اورژانس پزشکی تلقی می‌شود.
  •  در کودکان یک ساله و بالاتر، زمانی که درد شدید پوست، تاول، خواب‌آلودگی و یا تب 38 درجه و بالاتر دارند، باید به پزشک مراجعه شود.
  •  به منظور جبران آب از دست رفته بدن، به خصوص اگر ادرار کودک کمتر از روال طبیعی گذشته باشد، از آب یا آبمیوه طبیعی استفاده کنید.
  •  اگر تب بالای 38 درجه وجود دارد، تب‌بر (استامینوفن)‌ به کودک بدهید.
  •  غوطه‌ور کردن کودک در آب ولرم می‌تواند پوست را خنک کند.
  •  مالیدن کرم‌های مرطوب‌کننده و روغن‌های گیاهی (روغن زیتون)‌ می‌تواند باعث تسکین ناراحتی و درد پوست شود. اگر لمس پوست دردناک است، از مالیدن مرطوب‌کننده صرفه‌نظر کنید.
  •  محلول کالامین هم در تسکین علائم می‌تواند مفید باشد، ولی بهتر است از کالامین دی استفاده نشود.
  •  از الکل استفاده نکنید. مالیدن الکل ممکن است باعث افت حرارت بدن و تشنج شود.
  •  از هیچ‌‌گونه کرم یا پماد طبی بدون تجویز پزشک استفاده نکنید (پمادهایی نظیر پمادهای کورتون‌دار و همچنین پمادهای بی‌حس‌کننده لیدوکائین).

درمان


متأسفانه، برای جلوگیری از آفتاب سوختگی تنها راه این است که به‌ مدت طولانی در معرض نور شدید خورشید قرار نگیریم، اما برای درمان آفتاب سوختگی و التیام زخم‌های آن راهکارهایی وجود دارد. در ادامه به معرفی روش‌هایی می‌پردازیم که به‌سادگی قابل اجرا هستند و درمان آفتاب سوختگی را به‌ طور طبیعی و خانگی ممکن می‌سازند.

انتخاب شیوه‌ی صحیحِ دوش گرفتن

بعد از گذراندن یک روز طولانی در زیر نور آفتاب، همه تمایل دارند در اولین فرصت به‌ سوی حمام بشتابند و دوش بگیرند. اما قبل از رفتن به حمام یادتان باشد که صابون باعث خشک شدن و تحریک پوست آفتاب‌سوخته می‌شود. دوش گرفتن بدون صابون با آب خُنک، گزینه‌ی خیلی بهتری است.

 استفاده از مرطوب‌کننده‌

بعد از شستن و آب کشیدن بدن، از لوسیون‌ها و روغن‌های مرطوب‌کننده استفاده کنید. در غیر این صورت پوست بدن‌تان خشک‌تر می‌شود و بیشتر اذیت می‌شوید. یادتان باشد که مرطوب‌کننده را داخل یخچال نگهداری کنید تا در هنگام استفاده، خاصیت تسکین‌دهندگی آن بیشتر بشود.

درمان آفتاب سوختگی با نخودفرنگی منجمد

برای درد آفتاب سوختگی، فقط به‌دنبال چیز سردی می‌گردید که دردتان را تسکین بدهد. برای این کار می‌توانید مقداری یخ درون کیسه‌ای پارچه‌ای بریزید و آن را روی ناحیه‌ی آفتاب‌سوخته بگذارید. این کار باعث می‌شود بخشی از گرمای پوست گرفته بشود، رگ‌ها منقبض شوند و در نتیجه از میزان التهاب نیز کاسته خواهد شد. اگر یخ در دسترس نبود به سراغ فریزر بروید و از موادغذایی فریز شده مانند نخودفرنگی منجمد یا هر چیز دیگری که در فریزر پیدا کردید، استفاده کنید. فقط باید به خاطر داشته باشید که این بسته‌ها را مستقیما و بدون پوشش پارچه‌ای، روی ناحیه‌ی آفتاب‌سوخته قرار ندهید.

استفاده از کمپرس یخ

استفاده از کمپرس یخ روش متداولی است که بیشتر افراد با آن آشنایی دارند. یخ و آب را در ظرفی بریزید. پارچه‌ای را در آن بخوابانید و سپس روی پوستتان بگذارید تا التهاب و درد کاهش یابد. این کار را چند مرتبه در روز به‌مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه تکرار کنید. اگر خارش و درد امانتان را بریده است، با یک پزشک مشورت کنید و در صورت لزوم، داروهای مسکن تهیه کنید.

جدا نکردن پوست تاول‌ها و زخم‌ها از سطح بدن

تاول‌ها نشانه‌ای از آسیب‌دیدگی جدی هستند و باید با احتیاط از آنها مراقبت کنید. اگر قسمت کوچکی از پوستتان تاول زده است و اذیتتان می‌کند، می‌توانید آب تاول‌ها را با فشار دادن تخلیه کنید ولی یادتان باشد هرگز پوست تاول‌ها را از بدن جدا نکنید. اگر پوست در جای خود باقی بماند، درد و آسیب کمتری در آن ناحیه به‌وجود می‌آید و خطر عفونت در اثر تماس هوا با بخش‌های حساس پایانه‌های عصبی کاهش می‌یابد. برای تخلیه‌ی آب تاول ابتدا با سوزنی که روی حرارت استریل و ضدعفونی شده است، سوراخ کوچکی روی تاول ایجاد کنید و سپس آب موجود در آن را تخلیه کنید. در ۲۴ ساعت اولیه این کار را ۳ بار تکرار کنید و سپس زخم را به حال خود بگذارید.

 عاقلانه رفتار کنید

یک اشتباه را دوبار تکرار نکنید. بعد از آفتاب سوختگی ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد تا پوست به حالت عادی بازگردد. وقتی دچار آفتاب سوختگی می‌شوید و لایه‌ی سطحی پوست می‌ریزد، پوست جدید شما خیلی حساس است. اگر به‌ خوبی از پوست تازه مراقبت نکنید بدتر از قبل دچار آفتاب سوختگی می‌شوید. آفتاب سوختگی خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می‌دهد. از پوست خود مواظبت کنید و از کرم‌های ضدآفتاب با درجه SPF پانزده یا سی استفاده کنید. بهتر است این کرم‌ها حاوی زینک اکسید، تیتانیوم دی‌اکسید یا اووبنزن باشند. متخصصان می‌گویند ضدآفتاب با درجه SPF پانزده، پوست را به میزان ۹۴ درصد و SPF سی، خطر ابتلا به سرطان را تا ۹۷ درصد کاهش می‌دهد. حتی زمانی که هوا ابری است، ۳۰ دقیقه قبل از خروج از منزل باید به صورت، گردن، گوش‌ها و دست‌هایتان ضدآفتاب بزنید. حواستان به حفاظت از لب‌ها نیز باشد. می‌توانید از کلاه آفتابی، عینک و لباس‌های آستین‌بلند نیز استفاده کنید و بیشتر از پوستتان مراقبت کنید.