درمان بیماری سالک و جای زخم ناشی از آن

1

سالک یک بیماری ناشی از انگلی از نوع لیشمانیا (Leishmania) است و از طریق نیش و گزش انواع خاصی از پشه‌ها گسترش می‌یابد. بیماری سالک در بسیاری از کشورهای معتدل و گرمسیری جهان وجود دارد. عامل بیماری سالک بیشتر در کشورهای هند، بنگلادش، نپال، سودان، اتیوپی، افغانستان، الجزایر، ایران، عربستان سعودی، سوریه، برزیل، کلمبیا، پرو و ​​بولیوی رواج دارد.

متخصصان ما در کلینیک زیبایی صدف، انواع بیماری‌های پوستی را درمان می‌کنند و خدمات گسترده‌ای در زمینه‌ی زیبایی پوست ارائه می‌دهند. با توجه به نتایج حاصل از مطالعات ما و مطالعات مشابه در جهان، برای درمان سالک باید تشخیص داد که بیمار به کدام نوع سالک دچار شده و برای درمان آن به چه داروهایی نیاز است؛ و همچنین اینکه برای از بین بردن جای زخم سالک از چه روش‌هایی از قبیل لیزر فرکشنال می‌توان استفاده کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با شماره ۰۲۱۲۷۴۳۷  تماس بگیرید و یک وقت ملاقات رزرو کنید.

سالک


23

سالک یک بیماری عفونی است که از طریق نیش پشه‌های جنس مؤنث گسترش می‌یابد. این عفونت در برخی افراد خاموش است و هیچ نشانه و علامتی ندارد. راه اصلی ایجاد عفونت از طریق نیش عفونی پشه‌های مؤنثی است که وارد رگ خونی فرد می‌شود. پشه‌ها از طریق مکیدن خون یک حیوان یا شخص مبتلا به سالک، آلوده می‌شوند. ممکن است افراد حضور پشه‌ها را در اطراف خود احساس نکنند زیرا این پشه‌ها در هنگام پرواز کردن هیچ صدایی ندارند. چندین نوع مختلف از سالک وجود دارد که عبارتند از:

سالک پوستی

سالک پوستی، رایج‌ترین نوع سالک است که باعث ایجاد زخم‌های پوستی می‌شود. زخم معمولاً در عرض چند هفته یا چند ماه بعد از نیش پشه شروع می‌شود. اندازه و ظاهر زخم ممکن است در طول زمان تغییر کند. ممکن است در ابتدا زخم به شکل یک جوش نوک‌تیز یا برجسته و یا به شکل یک توده کوچک ظهور کند و در انتها مانند زخمی شبیه به یک آتش‌فشان شود که لبه‌هایی برآمده و یک دهانه مرکزی دارد. ممکن است زخم‌های پوستی دلمه ببندند و توسط یک پوسته پوشانده شوند. زخم‌ها معمولاً بدون درد هستند اما می‌توانند دردناک نیز باشند.

سالک احشایی

‌سالک احشایی نوع دیگری از سالک است که چند ارگان داخلی بدن (معمولاً طحال، کبد و مغز استخوان) را تحت تأثیر قرار می‌دهد و می‌تواند تهدیدی برای زندگی بیمار باشد. این بیماری معمولاً در عرض چند ماه بعد از گزش پشه شروع می‌شود. افراد مبتلا به این نوع سالک معمولاً دچار تب، کاهش وزن، بزرگ شدن (ورم کردن) طحال و کبد می‌شوند و تعداد سلول‌های خونی آنها کاهش می‌یابد.

سالک مخاطی

سالک مخاطی نمونه‌ای از انواع کمتر شایع سالک است. این نوع سالک می‌تواند ناشی از یک عفونت همراه با برخی از گونه‌های انگلی باشد که باعث سالک پوستی می‌شوند. انواع خاصی از انگل وجود دارند که می‌توانند از طریق پوست منتشر شوند و باعث ایجاد زخم در غشاء مخاطی بینی، دهان و یا گلو شوند.

علائم


علائم سالک به محلی که آسیب‌دیده بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • دشواری و سختی در نفس کشیدن
  • زخم‌های پوستی که ممکن است باعث زخم شدن پوست شوند و روند بهبودی آنها بسیار کُند است.
  • گرفتگی بینی، آبریزش بینی و خون دماغ شدن
  • اشکال در عمل بلع
  • ایجاد زخم و سایش در دهان، زبان، لثه، لب، بینی و داخل بینی

عفونت احشایی سیستمیک در کودکان معمولاً به طور ناگهانی شروع می‌شود و با علائمی مانند سرفه، اسهال، تب و استفراغ همراه است. بزرگسالان معمولاً به مدت ۲ هفته تا ۲ ماه تب دارند؛ همچنین به علائمی مانند خستگی، ضعف و از دست دادن اشتها دچار می‌شوند. همچنان که بیماری شدیدتر می‌شود، ضعف نیز افزایش می‌یابد.

دیگر علائم سالک عبارتند از: درد شکم، تب که به مدت یک هفته طول می‌کشد و ممکن است به صورت دوره‌ای بیاید و برود، عرق کردن در شب‌ها، پوسته پوسته شدن، خاکستری و تیره شدن پوست، نازک شدن موها، از دست دادن وزن.

تشخیص 


5

قبل از درمان، اولین قدم این است که مطمئن شویم بیماری را درست تشخیص داده‌ایم. ما در کلینیک زیبایی صدف، شما را معاینه می‌کنیم و ممکن است دریابیم که طحال، کبد و غدد لنفاوی شما بزرگ شده‎‌اند. همچنین از شما سؤال می‌پرسیم که آیا اخیراً توسط پشه نیش خورده‌اید و اینکه آیا در مناطقی زندگی می‌کنید که پشه لیشمانیا در آنجا وجود دارد؟

آزمایش‌هایی که ممکن است برای تشخیص این بیماری انجام شوند عبارتند از:

  • انجام بیوپسی (نمونه‌برداری) از طحال و انجام کشت میکروب در آزمایشگاه
  • آزمایش PCR که مخصوص سالک است.
  • انجام نمونه‌گیری و کشت زنده

درمان 


تصمیم‌گیری برای درمان، باید برای هر فرد ویژه و مجزا باشد. متخصصان ما ممکن است در مورد مزیت‌های نسبی روش‌های درمانی مختلف با شما صحبت کنند. برای انتخاب روش درمان باید عواملی از قبیل شکل سالک، نوع پشه لیشمانیایی که باعث سالک شده، شدت سالک و وضعیت عمومی سلامتی بیمار را در نظر گرفت.

زخم‌های پوستی ناشی از سالک معمولاً خود به خود و حتی بدون درمان التیام می‌یابند. اما فرایند بهبودی می‌تواند چند ماه و یا حتی یک سال طول بکشد و جای زخم به جا مانده بسیار زشت و نامطلوب شود. ما در کلینیک زیبایی صدف، روش‌هایی جدیدی برای از بین بردن این جای زخم‌ها ارائه می‌دهیم. نگرانی خاصی که برخی از افراد را متوجه خود می‌کند، نوع انگلی است که در مناطقی از آمریکای لاتین یافت می‌شود. این نوع انگل ممکن است از طریق پوست منتشر و باعث ایجاد زخم‌هایی در غشاء مخاطی بینی و دهان شود. سالک مخاطی ممکن است تا سال‌ها بعد از بهبود زخم اصلی، شناخته و ظاهر نشود. بهترین راه برای جلوگیری از سالک مخاطی، درمان مناسب سالک پوستی است. سالک احشایی شدید و پیشرفته در صورت عدم درمان، می‌تواند کشنده باشد.

داروهایی با نام ترکیبات حاوی آنتیموان، داروهای اصلی برای درمان سالک هستند. این داروها عبارتند از:

  • مگلومین آنتی مونیت (Meglumine antimoniate)
  • سدیم استیبوگلوکنیت (Sodium stibogluconate)
  • آمفوتریسین B (Amphotericin B)
  • کتوکونازول (Ketoconazole)
  • پنتامیدین (Pentamidine)

لیزر فرکشنال

6

جای زخم سالک، دائمی و بدشکل و ناخوشایند است و می‌تواند باعث خجالت فرد در اجتماع شود. این عارضه روش‌های درمانی محدودی دارد. لیزر فرکشنال کربن دی اکسید (CO2) می‌تواند یک روش ایمن و مؤثر برای درمان جای زخم سالک باشد.

ما در کلینیک زیبایی صدف، در طرح درمانی از بین بردن جای زخم سالک از لیزر فرکشنال CO2 استفاده می‌کنیم. آسیب‌های پوستی با استفاده از پرتوهای لیزر فرکشنال قابل‌درمان هستند؛ درمان باید در طی سه جلسه ماهانه تکرار شود. در ماه‌های اول و دوم بعد از اولین جلسه درمانی و سه و شش ماه بعد از آخرین جلسه درمانی، جای زخم ارزیابی و معاینه می‌شود.

اکثر بیماران در ماه‌های سوم و ششم بعد از آخرین جلسه درمانی گزارش کرده‌اند که جای زخمشان به طور متوسط تا عالی بهبود یافته است. تست‌ها و معاینات نشان داده است که درمان با لیزر CO2 مؤثرتر از دیگر روش‌های درمانی بوده است. عوارض روش استفاده از لیزر CO2 نیز اغلب کمتر از روش‌های دیگر است و به محل زخم محدود می‌شود.

عمل جراحی برای از بین بردن جای زخم سالک

گاهی اوقات عمل جراحی می‌تواند ظاهر جای زخم را بهبود بخشد. از این روش می‌توان برای موارد زیر استفاده کرد:

  • تغییر موقعیت جای زخم
  • تغییر اندازه و یا شکل جای زخم
  • آزاد کردن جای زخم‌های سفت و محکمی که در نزدیکی مفاصل قرار دارند و می‌توانند حرکت مفاصل را محدود کنند

تزریق کورتیکواستروئید

برای درمان برخی از زخم‌‌های کلوئید از روش تزریق کورتیکواستروئید استفاده می‌شود. برای کاهش هر گونه تورم (التهاب) در جای زخم و مسطح کردن آن، تزریق‌های کوچک و متعددی در محل جای زخم انجام می‌شود. بسته به نوع جای زخم، ممکن است لازم باشد تزریق تکرار شود. تزریق‌ها معمولاً در سه نوبت، در فواصل چهار تا شش هفته‌ای، انجام می‌شوند تا واکنش بدن نسبت به آنها ارزیابی شود. گاهی اوقات اگر جای زخم در حال بهبودی باشد، درمان برای چندین ماه ادامه می‌یابد.

پیشگیری


هیچ واکسن یا دارویی برای پیشگیری از عفونت در دسترس نیست. بهترین راه برای جلوگیری از عفونت، محافظت از خود در برابر نیش پشه‌ها است. برای کاهش خطر گزش حشرات، از فعالیت در فضای باز، به خصوص از غروب تا طلوع خورشید، اجتناب کنید؛ زیرا پشه‌ها معمولاً در این زمان بیشتر از اوقات دیگر در حال فعالیت و حرکت هستند.

اقداماتی که باید در هنگامی که از منزل خارج می‌شویم انجام دهیم

  • تا جایی که می‌توانیم پوست بدن خود را بپوشانیم تا در معرض پشه‌ها نباشد. تا جایی که گرمی آب و هوا اجازه می‌دهد پیراهن آستین بلند، شلوار بلند و جوراب بپوشیم و پیراهن خود را در درون شلوار قرار دهیم.
  • از مواد دافع حشرات استفاده کنیم و آنها روی قسمتی از پوست که در معرض دید است و در قسمت انتهایی آستین‌ها و پاچه‌ی شلوارها استفاده کنیم. برای استفاده از مواد دافع حشرات به برچسب روی آنها دقت کنیم. مؤثرترین دافع حشرات معمولاً آنهایی هستند که حاوی ماده شیمیایی DEET هستند.