زرد زخم: علت، تشخیص و درمان

1

زرد زخم نوعی عفونت باکتریایی در سطح پوست می‌باشد که در کودکان بیشتر از بزرگسالان شایع است. دو نوع این بیماری عبارتند از زخم تاولی و غیر تاولی. علائم و نشانه‌های این بیماری شامل تاول‌های کوچک و پوسته زردرنگ و تیره‌ای است که پس از ترکیدن تاول‌ها بر روی پوست به وجود می‌آیند. زرد زخم یک بیماری مسری است و عامل ایجاد آن دو باکتری استافیلوکوک و استرپتوکوک می‌باشد. زرد زخم بیماری جدی نیست و به‌راحتی با آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی و یا موضعی تجویزشده درمان می‌شود. احتمال ایجاد اسکار (جای زخم) بسیار کم است.

متخصصین ما در کلینیک صدف از روی ظاهر ضایعات پوستی، بیماری را تشخیص خواهند داد. گاهی نیز نیاز می‌شود که از مایع درون تاول نمونه‌برداری شود. معمولاً زرد زخم با مصرف خوراکی دارو و یا استفاده از پماد درمان می‌گردد. این بیماری معمولاً زخمی به‌جای نمی‌گذارد اما در صورت وقوع این حالت متخصصین ما می‌توانند از طریق روش‌های غیر تخریبی به شما در رفع جای زخم کمک کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر از طریق شماره ۰۲۱۲۷۴۳۷ با ما تماس بگیرید.

چه عواملی موجب بروز زرد زخم  می‌شود؟


بیماری Impetigo که ایمپتیگو تلفظ می‌شود یک بیماری عفونی مسری در سطح پوست است که عامل ایجادکننده آن دو باکتری استافیلو کوک و استرپتوکوک می‌باشد. بیماری زرد زخم در کودکان (به‌ویژه کودکان ۲ تا ۵ سال) بیشتر از بزرگسالان شایع است. این بیماری اکثراً در محیط‌های گرم و مرطوب شیوع پیدا می‌کند و بیشتر از طریق برقراری تماس نزدیک با فرد آلوده (برای مثال در میان اعضاء خانواده) منتشر می‌گردد.

2

انواع و علائم زرد زخم


این بیماری دو نوع دارد:

زرد زخم غیر تاولی

زرد زخم غیر تاولی شایع‌ترین نوع بیماری زرد زخم است که دو باکتری استرپتوکوک و استافیلوکوک عامل بروز آن هستند. این دو باکتری در ابتدا با ایجاد لکه‌های قرمزرنگی که شبیه به گزیدگی حشرات است بر روی پوست ظاهر می‌شوند. این لکه‌ها کم‌کم به تاول‌های کوچک و پس از آن به جوش چرکی (پاسچول) تبدیل می‌شوند و در پایان ‌بر روی این ضایعات پوستی، پوسته (کروت) عسلی‌رنگ مشخصی ایجاد می‌کنند. معمولاً تمامی این مراحل طی یک هفته روی می‌دهد. اغلب این ضایعات پوستی در اطراف بینی ظاهر می‌شوند اما گاهی هم ممکن است که بازوها و پاها را نیز درگیر کند. گاهی این تاول‌ها بدون درد هستند اما ممکن است غدد لنفاوی را بزرگ و متورم سازند.

زرد زخم تاولی

تنها عامل آلودگی فرد به زرد زخم تاولی باکتری استافیلوکوک می‌باشد. این باکتری سمومی را تولید می‌کند که می‌تواند به هم چسبیدگی سلول‌ها به یکدیگر را کاهش دهد و بدین‌وسیله موجب گردد تا لایه‌های بالایی پوست (اپیدرم) و لایه‌های پایین‌تر پوست (درم) از هم جدا شوند. این اتفاق سبب می‌شود تا تاول‌هایی بر سطح پوست ایجاد شود. در اصطلاح پزشکی به این تاول‌ها، بولا گفته می‌شود). این تاول‌های بزرگ ممکن است در قسمت‌های مختلف پوست به‌ویژه در باسن و بالاتنه ظاهر شوند. این تاول‌های آسیب‌پذیر و حساس، مملو از مایعی زردرنگی (چرک) هستند که معمولاً پس از مدتی پاره می‌شوند و پوست قرمزرنگ و مرده‌ای را در لبه ضایعه برجای می‌گذارند. همچنین در مراحل پایانی و پیشرفته بیماری پوسته‌ای به رنگ زرد عسلی بر روی پوست پدیدار می‌شود. با انجام درمان این پوسته‌ها کاملاً از بین می‌روند.

3

آیا بیماری زرد زخم مسری است؟


بیماری زرد زخم عمدتاً از طریق تماس با فرد آلوده منتقل می‌شود اما گاهی اوقات به‌وسیله حوله، اسباب‌بازی و سایر وسایل خانه نیز انتقال پیدا می‌کند. زرد زخم پس از پدیدار شدن در یک قسمت از بدن به بخش‌های دیگر نیز سرایت می‌کند. این حالت بیشتر در کودکان شایع است. شیوع این بیماری بیشتر در مراکز نگهداری روزانه نسبتاً فراگیر است. باکتری‌های مولد زرد زخم از طریق شکاف‌های ایجادشده در پوست نظیر بریدگی یا خراشیدگی وارد پوست می‌شوند. زرد زخم در کودکان نوپا بیشتر به شکل التهاب در اطراف سوراخ بینی تجربه می‌شود که این التهابات در هنگام سرماخوردگی با آب‌ریزش بینی به وجود می‌آیند. در این حالت براثر ترشح مداوم چرک از بینی پوست به‌طور کامل دچار خراش و آسیب می‌گردد. زرد زخم در بزرگسالان بیشتر به علت تماس با کودکان آلوده به بیماری می‌باشد. گرما، رطوبت و وجود اگزما فرد را برای ابتلا به زرد زخم مستعد می‌نماید. عود مجدد عفونت‌های زرد زخم ممکن است با وجود باکتری‌های استافیلوکوک و استرپتوکوک در بینی همراه باشد که در این صورت این عفونت از بینی به بخش‌های دیگر پوست نیز منتشر می‌شود.

زرد زخم چگونه تشخیص داده می‌شود؟


معمولاً تشخیص زرد زخم بر اساس ظاهر و مشاهده مستقیم انجام می‌گیرد. گاهی علائم بعضی از بیماری‌های دیگر، شبیه به بیماری زرد زخم به نظر می‌رسد. عفونت‌های نظیر گری (کرم حلقه‌دار) یا گال (مایت ها) ممکن است با بیماری‌های دیگر اشتباه گرفته شوند. باید به این نکته توجه شود که هر تاولی به معنای ابتلا به عفونت زرد زخم نیست. گاهی اوقات سایر بیماری‌های عفونی و غیر عفونی، التهابی شبیه به تاول در پوست به وجود می‌آورند. این عارضه عبارتند از تاول تبخالی، آبله مرغان، مسمومیت پیچکی، حساسیت‌های پوستی، اگزما و گزیدگی حشرات. همچنین ممکن است که عفونت‌های ثانویه این ضایعات پوستی نیز روی دهند. برای تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا مصرف کرم‌های موضعی آنتی‌بیوتیک برای درمان مناسب‌تر است یا داروهای خوراکی آنتی‌بیوتیک، معاینات پزشکی و گاهی نیز آزمایش کشت انجام می‌شود.

4

روش‌های درمان زرد زخم


زرد زخم بیماری جدی نیست و به‌راحتی قابل‌درمان است. با ضدعفونی کردن مداوم، برداشتن پوسته‌ها (کروت) و استعمال پمادهای موپیروسین (باکتربان) که توسط پزشک تجویزشده است می‌توان بیماری زخم زرد را کنترل کرد. پمادهای آنتی‌بیوتیک موضعی بدون تجویز پزشک (مانند پماد نئوسپورین) معمولاً مؤثر نیستند. ممکن است برای درمان شکل گسترده و جدی بیماری به‌ویژه بیماری زرد زخم تاولی، مصرف آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی نیاز شود. در سال‌های اخیر، جرم استاف در برابر داروهای آنتی‌بیوتیک استاندارد مقاوم شده‌اند در صورت نیاز به داروهای خوراکی انجام تست کشت باکتری می تواند در انتخاب داروی مناسب کمک کند. داروهای مؤثر در درمان بیماری زرد زخم شامل: مشتقات پنی‌سیلین (نظیر آموکسی سیلین، کلاولانیک اسید » اگمنتین» و سفالوسپورین ها از جمله سفلیکسین » کفلکس می‌شود؛  درصورتی‌که نتایج کشت، تشخیص بالینی را درزمینۀ وجود باکتری‌های دیگر ازجمله استاف مقاوم به دارو (استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین) تائید نماید، استفاده از آنتی بیونیک های دیگر نظیر کلیندمایسین یا تریمتوپریم و سولفامتوگزازول (باکتریم یا پسترا) ضرورت پیدا می‌کند. نتایج آزمایش تعیین‌کننده مسیر درمان هستند.

5

آیا بیماری زرد زخم، اسکار به‌جای می‌گذارد؟


به علت اینکه پوسته (کروت) و تاول‌های زخم زرد سطحی هستند معمولاً اثر آن‌ها به‌جا نمی‌ماند. پوست آلوده تا مدت‌ها پس از ناپدید شدن پوسته‌ها، قرمزرنگ و ملتهب به نظر می‌رسد؛ اما این قرمزی ظرف چند روز، یا چند هفته محو می‌شود.

عوارض بیماری زرد زخم


انتظار می‌رود بعد از درمان زردزخم ، ناحیه آلوده نیز بطور کامل درمان شده و بهبودی کامل حاصل شود. در واقع متخصصان بیماری‌های عفونی به این نکته اشاره می‌کنند که واکنش ضعیف بدن بیمار نسبت به آنتی‌بیوتیک باید توجه پزشک را به‌احتمال تشخیص نادرست بیماری جلب نماید. گلومرولونفریت عارضه‌ای که می‌تواند موجب التهاب کلیوی شود، یکی از عوارض غیر شایع اما بسیار خطرناک بیماری زرد زخم است که عامل ایجاد آن باکتری کریپتوکوک می‌باشد. بسیاری از متخصصان به این مسئله که درمان زرد زخم می‌تواند از وقوع گلومرولونفریت پیشگیری نماید متقاعد نمی‌باشند.

پیشگیری بیماری (دوره واگیری، دوره کمون)


شستن مرتب دست‌ها با آب گرم و صابون یک روش مؤثر و مهم در پیشگیری از انتشار بیماری زرد زخم است. گفته می‌شود که بیماری زرد زخم در ۲۴ ساعت اول آنتی‌بیوتیک درمانی مسری است. در این زمان باید محل آلوده با بانداژ پوشانده شود. دوره کمون (زمان ورود باکتری به بدن و ظاهر شدن علائم اولیه بیماری) به نوع باکتری آلوده‌کننده بدن بستگی دارد. اگر استرپتوکوک عامل آلودگی به بیماری باشد، دوره کمون بیماری (بین ۱ تا ۳ روز) نسبت به آلودگی بدن با باکتری استاقیلوکوک (بین ۴ تا ۱۰ روز) کوتاه‌تر خواهد بود.