علت و درمان انواع جوش و آکنه چیست؟

43

جوش صورت و آکنه یک مشکل شایع اما قابل درمان است. علت جوش صورت معمولا  گرفتگی منافذ پوست است. درمان جوش به صورت کامل، ممکن است چند ماه طول بکشد. آکنه‌های ملتهب شده و جوش زیرپوستی باید خیلی سریع درمان شوند تا جای آن‌ها روی پوست باقی نماند. بعد از این که جوش و آکنه درمان شد، ممکن است شما تا چند سال به درمان مکمل نیاز داشته باشید تا نتایج درمان اولیه خود را حفظ کنید و در واقع از بروز مجدد جوش‌ها پیشگیری کنید.

 

در کلینیک صدف، ما با بهره‌گیری از تکنولوژی و امکانات پزشکی گسترده، رویکردی بسیار هوشمندانه برای حل مشکلات مربوط به جوش و آکنه داریم تا بتوانیم تمام مشکلات ناشی از بروز جوش و آکنه در صورت، گردن، شانه‌ها و سایر نقاط بدن شما را به طور کامل حل کنیم.

ضایعات آکنه‌ای از کجا نشات می‌گیرند؟


جوش‌ها در فولیکول‌های مو و در غدد سباسه (واحد پیلوسباسه یا PSU) شکل می‌گیرند. واحد‌های پیلوسباسه یا PSU از سه جزء اصلی تشکیل شده‌اند:

  • غدد سباسه: این غدد ماده‌ای به نام سبوم تولید می‌کنند. سبوم یک ماده‌ی چرب است که از چندین سلول چربی مختلف یا لیپید تشکیل شده است. سبوم پوست و موی شما را پوشش می‌دهد تا هر دوی آن‌ها خشک نشوند و در برابر عوامل محیطی نیز از آن‌ها محافظت شود. این ماده همچنین کمک می‌کند که سلول‌های مرده‌ی پوست از پوست خارج شوند.
  • مجرای سباسه: این مجرا، غده‌ی سباسه را به خارجی‌ترین قسمت پوست متصل می‌کند.
  • ساقه‌ی مو: رشته‌های مو که بر روی پوست ما هستند.

چهار عامل اصلی وجود دارد که نقش اصلی در شکل‌گیری جوش و آکنه در واحد‌های پیلوسباسه دارد:

  • کراتینیزه‌ی غیر طبیعی. سلول‌های مرده‌ی پوست و کراتین باید از سطح پوست پاکسازی شوند و در غیر این صورت، سلول‌های مرده‌ی پوست و همچنین کراتین موجب مسدود شدن راه فولیکول ما به خارج می‌شوند.
  • تولید ماده‌ی سبوم: در حالت عادی برخی هورمون‌های مردانه به نام آندروژن در بدن ما ترشح می‌شود. آندروژن موجب بلوغ و رشد کردن فرد می‌شود و تاثیر آن بر روی غدد سباسه این است که موجب بزرگ‌تر شدن آن‌ها می‌شود و این غدد ماده‌ی سباسه بیشتری تولید می‌کنند.
  • باکتری: مهمترین باکتری که در علت آکنه تاثیر دارد، باکتری Propionibacterium acnes است. البته وجود این باکتری در پوست یک موضوع عادی است. اما ممکن است به خاطر افزایش میزان سبوم،  میزان وجود این باکتری در پوست نیز افزایش پیدا کند. این باکتری ماده‌ای به نام لیپاز تولید می‌کند. این ماده موجب می‌شود که لیپید موجود در ماده‌ی سبوم به اسیدهای چرب آزاد تبدیل شود. اسید‌های چرب آزاد می‌توانند موجب تحریک پوست و در نتیجه شکل‌گیری آکنه شوند.
  • التهاب: بدن ما در واکنش به افزایش میزان باکتری‌ها و اسید‌های چرب آزاد، گلبوگ‌های سفید بیشتری به پوست می‌فرستد تا باکتری را از بین ببرند و همچنین گلبول‌های سفید خاصی (لنفوسیت‌ها و ماکروفاژها) را به پوست می‌فرستد تا به ترمیم بافت پوست کمک کنند.

انواع جوش و آکنه


جوش‌های کومدون

کومدون‌ها در واقع جوش‌های غیرالتهابی ریزی به نام جوش سر سفید و جوش سرسیاه هستند. این جوش‌ها زمانی تشکیل می‌شوند که فولیکول مو توسط کراتین و ماده‌ی سبوم در زیر پوست، مسدود شده است. با افزایش ماده‌ی سبوم که مسدود شده است و به بیرون راهی ندارد، فشاری در زیر پوست ایجاد می‌شود که موجب بروز جوش‌های کومدون می‌شود. دو نوع جوش کومدون وجود دارد:

  • کومدون بسته: یک جوش غیرالتهابی با سر سفید رنگ که در قسمت مرکزی آن قراردارد و این جوش در زیر سطح پوست باقی می‌ماند.
  • کومدون باز: کومدون باز به صورت جوش‌های سرسیاه است که قسمت مرکزی آن به رنگ سیاه می‌باشد. این جوش‌ها زمانی شکل می‌گیرند که کومدون‌ها به بیرون از پوست راه پیدا می‌کنند و سپس با ملانین پوست و اکسیژن موجود در هوا برخورد می‌کنند و رنگ آن‌ها تیره می‌شود.

پاپول یا جوش‌های برجسته

ضایعات التهابی کوچک و برجسته و سفت که اغلب به نام جوش شناخته می‌شوند.

جوش چرک دار

یک پاپول که حاوی ماده‌ی چرکی باشد. چرک در واقع ماده‌ی سفید رنگی است که حاوی تعداد زیادی گلبول‌های سفید است. این جوش‌ها معمولا به صورت یک برجستگی قرمز رنگ با سر سفیدرنگ هستند.

کیست/ندول

جوش‌های چرکی که در عمق پوست قراردارند. این جوش‌ها زمانی شکل می‌گیرند که سیستم ایمنی بدن سعی می‌کند که عامل مهاجم (باکتری) را محاصره کند و در نتیجه لایه‌ی اپیدرمیس و فولیکول مو، دورتادور جوش را در بر می‌گیرند. وقتی ماده‌ی چرکی درون جوش، سفت شود، این جوش به یک ندول تبدیل می‌شود.

44

انواع جای جوش


ماکول‌ها

ضایعات پوستی قرمز رنگ با بنفش رنگ که مسطح هستند و زمانی تشکیل می‌شوند که جوش چرکی روی پوست تشکیل شده باشد. این ضایعات ممکن است تا ۶ ماه روی پوست بمانند اما به مرور زمان محو می‌شوند.

تغییر رنگ پوست پس از التهاب آن

ممکن است در جای جوش، رنگ پوست شما تغییر کند و تیره شود. این اتفاق بیشتر در بین افرادی می‌افتد که رنگ پوست تیره‌ای دارند، ولی گاهی در بین افرادی که رنگ پوست روشن دارند نیز دیده می‌شود. معمولا از بین رفتن و محو شدن این تغییر رنگ پوستی، تا ۱۸ ماه زمان می‌برد.

جای زخم ناشی از افزایش تشکیل بافت پوستی (هایپرتروفیک یا کلوئیدی)

این جای جوش‌ها به صورت بافت اضافی و برآمدگی بر روی پوست هستند. علت بروز این جای جوش‌ها این است که بعد از خوب شدن جوش، بر اثر واکنش پوست شما برای ترمیم خودش، کلاژن زیادی تولید می‌شود. این جای زخم‌ها معمولا تا سالها روی پوست باقی می‌ماند.

جای زخم ناشی از بازسازی ناقص بافت پوستی (آتروفیک)

این جای زخم‌ها به صورت فرورفتگی هستند و علت بروز آن‌ها ترمیم ناقص پوست پس از خوب شدن جوش می‌باشد. وقتی که التهاب ناشی از جوش باعث می‌شود که بافت پوست از بین برود و پوست به سمت داخل دچار فرورفتگی شود، این جای جوش‌ها شکل می‌گیرند. انواع جای جوش آتروفیک عبارتند از:

  • آیس پیک یا چکشی: این نوع جای جوش از انواع دیگر بسیار شایع‌تر است و معمولا روی گونه‌ها شکل می‌گیرد. این جای جوش دارای لبه‌های دندانه‌دار و عمق شیب‌دار می‌باشد و شکل آن‌ها شبیه به فرورفتگی سر یک یخ‌شکن در پوست است. این جای جوش‌ها ممکن است عمیق یا سطحی باشند.
  • فرورفتگی فیبروتیک: این جای جوش‌ها بسیار بزرگ و با لبه‌های تیز و عمقی با شیب زیاد هستند. جای زخم‌های آیس‌پیک ممکن است در صورتی که پیشرفت کنند تبدیل به جای زخم‌های فیبروتیک شوند.
  • جای جوش بوکسار یا واگنی: این نوع جای جوش به صورت فرورفتگی‌هایی است که این فرورفتگی‌ها دارای زوایا و مانند چند ضلعی هستند. این نوع جای جوش معمولا در شقیقه‌ها و گونه ایجاد می‌شود. این نوع جای جوش ممکن است سطحی یا بسیار عمیق باشد.
  • جای جوش رولینگ یا غلتکی: این جای جوش‌ها باعث می‌شود که سطح پوست مواج شود. این جای جوش‌ها دارای لبه‌هایی هستند که با سطح طبیعی پوست ادغام می‌شود.

درمان آکنه در کلینیک صدف


در کلینیک صدف از دو راهکار مختلف برای درمان آکنه و جای جوش استفاده می‌شود: درمان با داروهای خوراکی و درمان‌های فیزیکی.

داروهای خوراکی

آنتی‌بیوتیک‌ها. از آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برای کنترل جوش‌هایی با وخامت متوسط تا شدید و رفع جوش های سرسیاه و سرسفید ، استفاده می‌شود. عمده‌ترین تاثیر این داروها به خاطر ضدباکتری و ضدالتهاب بودن آن‌ها است.

اصلی‌ترین داروهای آنتی‌بیوتیکی که برای درمان جوش صورت و بدن استفاده می‌شود عبارتند از:

  • داکسی سایکلین
  • مینوسیکلین
  • ازیترومایسین
  • تری متوپریم یا sulfisoxazole

قرص‌های ضدبارداری. این قرص‌ها دارای هورمون استروژن هستند که باعث ایجاد نظم در قاعدگی زنان می‌شود و از تخمک‌گذاری جلوگیری می‌کند. این قرص‌ها موجب می‌شوند که تخمدان، هورمون آندروژن کمتری تولید کند. هورمون اندروژن موجب تحریک غدد سبایه  و تولید بیش از حد ماده‌ی سبوم می‌شوند، بنابراین با ترشح کنار هورمون استروژن، میزان آکنه‌ها و جوش هورمونی نیز کاهش می‌یابد.

درمان‌های فیزیکی

میکرودرم‌ابریژن. در این روش از یک لایه‌بردار ملایم برای برداشتن خارجی‌ترین لایه از پوست استفاده می‌شود. برای انجام این کار از کریستال‌های آلومینیوم اکساید که با سرعت بالا بر روی پوست اسپری می‌شوند، استفاده می‌شود. روش میکرودرم ابریژن دردناک نیست و بیماران به خوبی می‌توانند آن را تحمل کنند و عوارض جانبی آن نیز بسیار کم است.

مزوتراپی. افرادی که مدت‌های طولانی از جای جوش‌های زشت و ناخوشایند در صورت خود رنج برده‌اند، می‌توانند امیدوار باشند که با استفاده از مزوتراپی برای جای جوش، عمق، اندازه و شکل ظاهری ناخوشایند این جوش‌ها برطرف شود و پوست سالم‌تر و زیباتری پیدا کنند

درمان با نور فتوداینامیک آبی (TRU-BLU). نور فتودینامیک آبی نوعی نور آنتی باکتریال است.  این نور در واقع نور آبی در طیف نور مرئی است که طول موج آن ۴۴۰ نانومتر است و موجب فعال شدن پروفرین در باکتری‌های Propionibacterium (عامل ایجاد آکنه) می‌شود. این امر موجب تولید رادیکال‌های آزادی می‌شود که نهایتا باکتری‌های عامل آکنه را از بین می‌برد.

پیلینگ شیمیایی با گلیکولیک اسید. گلیکولیک اسید، به خاطر قابلیت بالایی که در نفوذ به پوست دارد، برای بهبود ظاهر و بافت پوست مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روش درمانی برای رفع آکنه‌های کومدون بسیار موثر است. اسید گلیکولیک با خارجی‌ترین لایه از پوست واکنش می‌دهد و موجب تضعیف ساختار لیپیدهایی می‌شود که سلول های مرده پوست را در خود نگه می‌دارند. بناباین با انجام پیلینگ شیمیایی با گلیکولیک اسید، سلول‌های مرده‌ی پوست، از بین می‌روند.

نیتروژن مایع (کرایوتراپی). زدن نیتروژن مایع به جوش و آکنه موجب تحریک سیستم ایمنی بدن می‌شود، این امر نیز به نوبه‌ی خود موجب کنار رفتن سلول‌های فرسوده و آغاز روند بازسازی در پوست می‌شود. در نظر داشته باشید که این روش درمانی تنها می‌تواند به صورت موقتی تعداد جوش‌های التهابی را کاهش دهد.

درمان با فوتودینامیک. در این روش یک ماده‌ی فتوسنتایزر (مانند اسید ALA)  به پوست و در محل بروز آکنه‌ها مالیده می‌شود. سپس چند ساعتی باید این ماده روی جوش‌ها بماند تا جذب سلول‌های پوستی شود. سپس بیمار در برابر دستگاه مخصوص نور آبی می‌نشیند. نور آبی موجب فعال شدن فتوسنتایزر (مترجم: این ماده پست را به نور حساس می‌کند) می‌شود و سپس این ماده با اکسیژن واکنش می‌دهد و موجب ازبین رفتن سلول‌ها در ناحیه مورد نظر می‌شود.

نزریق کورتیکاستروئید. در این روش ماده‌ی کورتیکاستروئید بر روی آکنه‌های کیستی ملتهب یا ندول‌ها زده می‌شود. این روش درمانی موجب ازبین رفتن التهاب و کاهش احتمال به جا ماندن جای جوش می‌شود. در این روش با استفاده از یک سوزن بسیار ظربف، در هر یک از جوش‌ها مقدار کمی‌از کورتیزون بسیار رقیق، تزریق می‌شود.

درمان با آی.پی.ال (پالس نوری شدید). IPL موجب کاهش قرمزی پوست و کمتر شدن احتمال به جا ماندن جای جوش می‌شود. این روش درمانی زمانی بیشترین نتیجه را دارد که جوش‌ها مرحله فعال خود را پشت سر گذاشته‌اند. IPL اغلب برای درمان رمزی پوست ناشی از جوش یا روزاسه استفاده می‌شود. در این روش با توجه به رنگ پوست بیمار، روند درمان و سایر متغیر‌ها می‌توان شدت پالس نوری را تنظیم کرد.

بیرون کشیدن کومدون‌ها. گاهی اوقات، بیرون کشیدن کومدون‌ها یا همان جوش‌های سرسفید و سرسیاه، می‌تواند در روند درمان جوش هورمونی و آکنه موثر باشد. برای بیرون کشیدن این جوش‌ها از یک وسیله مخصوص (‌ comedo extractor) استفاده می‌شود. این وسیله، در واقع یک ابزار کوچک است که یک سر حلقه مانند دارد و درمان آکنه بوده و جوش‌ها را به طور مکانیکی از بین می‌برد. با استفاده از این وسیله می‌توان با حداقل آسیب وارده‌ی ممکن، جوش‌های سرسیاه و سرسفید را ازبین برد.

 

این روش باید توسط یک متخصص ماهر و باتجربه انجام شود. بیمارانی که خودشان اقدام به بیرون کشیدن چرک یا کیست درون جوش‌های خود می‌کنند و جوش‌های خودشان را با دست فشار می‌دهند، می‌توانند موجب بدتر شدن آکنه‌ی خود، به جا ماندن جای آکنه‌ها و عفونت پوست خود شوند.